7 - فتنه يعنى مانع شدن : وَ احْذَرْهُمْ أَنْ يَفْتِنُوكَ عَنْ بَعْضِ ما أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْكَ « 1 » ؛ يعنى مانع تو شوند . و آيهء وَ إِنْ كادُوا لَيَفْتِنُونَكَ عَنِ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ « 2 » ؛ يعنى مانع تو شوند . 8 - فتنه يعنى گمراهى : فَإِنَّكُمْ وَ ما تَعْبُدُونَ ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ بِفاتِنِينَ « 3 » ؛ يعنى بر آنچه كه گمراه هستيد . و آيهء إِلَّا مَنْ هُوَ صالِ الْجَحِيمِ « 4 » ؛ يعنى كسى كه تقدير شده در جهنم جاى گيرد . و آيهء مَنْ يُرِدِ اللَّهُ فِتْنَتَهُ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهُ مِنَ اللَّهِ شَيْئاً « 5 » ؛ يعنى كسى كه خداوند گمراهىاش را بخواهد . 9 - فتنه يعنى عذر : ثُمَّ لَمْ تَكُنْ فِتْنَتُهُمْ « 6 » ؛ يعنى عذرشان . اين تفسير مجاهد و قتاده است : إِلَّا أَنْ قالُوا وَ اللَّهِ رَبِّنا ما كُنَّا مُشْرِكِينَ « 7 » . 10 - فتنه يعنى مسلّط شدن ، كه دربارهء بنى اسرائيل است : رَبَّنا لا تَجْعَلْنا فِتْنَةً لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ « 8 » ؛ يعنى فرعون و پيروانش را بر ما مسلّط مكن . مىگويند : اگر من بهتر از آنان نبودم ، بر آنها مسلّط نمىشدم ، پس موجب تسلّط بر آنها مىشود . و سخن ابراهيم ( ع ) رَبَّنا لا تَجْعَلْنا فِتْنَةً لِلَّذِينَ كَفَرُوا « 9 » ؛ يعنى روزى را بر ما تنگ و بر آنها فراخ مگردان . 11 - المفتون يعنى مجنون : بِأَيِّكُمُ الْمَفْتُونُ « 10 » ؛ مجاهد مىگويد : أيّكم المفتون ، أيّكم الشيطان .

--> ( 1 ) - مائده ( 5 ) آيهء 49 : و از آنان بر حذر باش ، مبادا تو را در بخشى از آنچه خدا بر تو نازل كرده به فتنه دراندازند . ( 2 ) - اسراء ( 17 ) آيهء 73 : و چيزى نمانده بود كه تو را از آنچه به سوى تو وحى كرده‌ايم گمراه كنند . ( 3 ) - صافات ( 37 ) آيات 161 و 162 : در حقيقت ، شما و آنچه كه شما آن را مىپرستيد ، بر ضدّ او گمراه‌گر نيستيد . ( 4 ) - همان ، آيهء 163 : مگر كسى را كه به دوزخ رفتنى است . ( 5 ) - مائده ( 5 ) آيهء 41 : و هر كه را خدا بخواهد به فتنه درافكند ، هرگز در برابر خدا براى او از دست تو چيزى برنمىآيد . ( 6 ) - انعام ( 6 ) آيهء 23 : آن‌گاه عذرشان جز اين نيست . ( 7 ) - همان : كه مىگويند : به خدا ، پروردگارمان سوگند كه ما مشرك نبوديم . ( 8 ) - يونس ( 10 ) آيهء 85 : پروردگارا ، ما را براى قوم ستمگر [ وسيلهء ] آزمايش قرار مده . ( 9 ) - ممتحنه ( 60 ) آيهء 5 : پروردگارا ، ما را وسيلهء آزمايش و آماج آزار براى كسانى كه كفر ورزيده‌اند مگردان . ( 10 ) - قلم ( 68 ) آيهء 6 : كدام يك از شما دستخوش جنونيد .